Showing posts with label শৈশৱ. Show all posts
Showing posts with label শৈশৱ. Show all posts

Thursday, 22 December 2022

শৈশৱৰ আঘোণক বিচাৰি যোৱাৰ হাবিয়াহ..

শৈশৱৰ আঘোণ তোক বিচাৰি পাম নে মই!

সমৰ বায়ু, পানী, মাটিৰ পৰা কৰ্তব্যৰ তাগিদাত আঁতৰি থকা বান্ধৱী এজনীয়ে হঠাৎ এদিন ফোন কৰি জনালে যে, তাইৰ বোলে আঘোণৰ পকা ধাননিডৰাত লুকা ভাকু খেলিবলৈ মন গৈছে। মইও পুলকিত হলোঁ অজানিতে। কৰ্তব্যৰ তাগিদাত আঘোণৰ ধাননিত ভৰি দিবলৈ ময়ো যে ঘৰৰ পৰা বহু আঁতৰত। বান্ধৱীলৈ মনৰ অনুভৱখিনি লগে লগেই মেচেজ এটা কৰি পঠিয়ালোঁ (প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ কৃপাত চিঠি এখন লিখাৰ প্ৰয়োজন নহল)

        আঘোণৰ ধাননিডৰাই মোক হাত বাউলি মাতিছে

        পথাৰত এৰি যোৱা নৰানিত বাগৰি আকৌ লুকা ভাকু খেলিবলৈ বৰ মন গৈছে।

সোঁৱৰণিৰ সতে অনুভৱী মনটো আন্দোলিত হৈ উঠিছে

ধানপাত আৰু নৰাই কটা ভৰি-হাতত গধূলি মাই গৰম পানীৰে ধুৱাই দিওঁতে

চেক্ চেক কৰে ধৰোতে মৰা চিঞৰটোৰে।

কুঁৱলী পৰা পুৱাটোৰ বগা চাদৰখনত লুকাই পৰি

অজানা দেশলৈ যাবলৈ যে মন গৈছিল সেই তেতিয়াই

জুহালৰ গুৰিত বহি আইতাৰ সতে পতা কথাবোৰ

আইতাৰ সোঁৱৰণিবোৰে ৰোমাঞ্চিত কৰি তোলা মনটো

আজি ক’ত পাৰা-পাৰ বিচাৰি ভ্ৰমিছে বাৰু নিজৰ অজানিতে

বাস্তৱৰ লগত যে কিয় মিতিৰালি পাতিব পৰা নাই

ব্যস্ত জীৱনতো মনে বিচাৰে যুক্তিৰ আচ্ছাদন..

মেচেজটো দি উঠিয়েই মনটোচোন কোনোবাখিনি পালেগৈ মনটোৱে মোক কৈ উঠিল, তাৰ স্মৃতিকাতৰতাক শব্দৰ জালেৰে মেৰিয়াই ধৰি আঘোণৰ পথাৰত স্মৃতিৰ সফুঁৰা মেলি ধৰিলে মনটোৱে তাৰ স্বচ্ছন্দতাৰে

আঘোণৰ পথাৰত মাহঁতে ধান দাই থাকোতে কৰা নিৰ্দোষ ধেমালিবোৰ আকৌ কৰিবলৈ মন গৈছেতেতিয়া মাক ধান দাওঁতে কৰা আমনিবোৰ যেন আকৌ এবাৰ কৰিম মাৰপৰা শুনা মৰমৰ গালিবোৰ আকৌ শুনিবলৈকে যে কাণ উনাই ৰৈছো মই। পথাৰৰ আলিয়েদি দৌৰি ফুৰোতে খোপনি হেৰুৱাই পকা ধাননিত পৰি গৈ দুটামান বাগৰ দোঁ খাই থকা সোণবৰণীয়া গুটি ধানবোৰৰ ওপৰতে বেছিকৈ মাৰিবলৈ মন গৈছে। সেইদৰে কৰি পোৱা আনন্দখিনিৰ ভাগ মই যে কাকো দিবলৈ ৰাজি নহয়। নৰা আৰু ধানৰ ওপৰত বাগৰোতে, তলে ওপৰে লুকা ভাকু খেলোতে ধান পাত আৰু নৰাই হাত ভৰি আৰু মুখত কাটি চিট্ চিটোৱাৰ মাদকতা এতিয়া জানো ঘূৰাই পাম। শৈশৱ অতিক্ৰমি কৈশোৰত ভৰি থলো আৰু ক'ব নোৱাৰাকৈয়ে যৌৱনৰ সোণালী সোঁৱৰণীতহে মাথোন ৰৈছেগৈ স্মৃতিৰে পৰিপূৰ্ণ ভঁৰালটি। যাক জীৱনজোৰা সাধনাৰেও মই ঘূৰাই নাপাওঁ, তেতিয়াৰ মইটোৱে পোৱাৰ অনুৰূপে। শিক্ষা তথা জীৱনৰ জটিলতাত ঘৰৰপৰা আঁতৰি থাকি হেৰুৱাইছো গাঁৱৰ মাটিৰে সাঙুৰ খাই পৰা আপোনজনৰ আদৰ, মৰম মিহলি মাটিৰ গোন্ধটো। যিটো গোন্ধ মোৰ মনৰ মাজত প্ৰতিপালিত হয় আলফুলে, খুব সযতনে। এইমাত্ৰ মই যেন নিভাঁজ গোন্ধটো বুকুত সামৰি পকা ধাননিডৰাত আঘোণৰ পথাৰত বাগৰ এটা মাৰিমগৈ।

মামাহঁতে কঢ়িয়াই অনা ডাঙৰিৰপৰা সৰি পৰা ধানবোৰ জানো বুটলি পেন্টৰ জেপত আকৌ ভৰাবলৈ পাম জানো কেতিয়াবা! মাক আব্দাৰ ধৰি জেওৰা এডালৰ আনটো মূৰ কেতিয়াবা জোঙালি লৈ কেতিয়াবা জোঙালি নোলোৱাকৈয়ে চাৰিটাৰ পৰা ছটা মুঠি কেকোজোকোকৈ কঢ়িয়াই আনি প্ৰদৰ্শন কৰা বীৰত্বপূৰ্ণ কাৰ্য অন্য যিকোনো দুঃসাহসিক কাৰ্যৰ তুলনাত আজিও গৌণ হৈ পৰে। ডাঙৰ হোৱাৰ যি চিৰন্তন গোপন হাবিয়াস (দেউতা, মামাহঁতৰ দৰে) সেই সময়ত মনৰ মাজত সংগোপনে ৰাখিছিলো, তেনে কোনো অনুভৱৰ সাৰ্থকতা আজি বিচাৰি চলাথ কৰিলেও মই নাপাওঁ। দিনটো পথাৰৰ আলিয়ে আলিয়ে দৌৰা দৌৰি, নৰানিৰ মাজত লুকা-ভাকু খেলি আৰু কান্ধত কঢ়িয়াই অনা চাৰি বা ছয় মুঠিৰ ডাঙৰিৰ ভৰে চকুলৈ টোপনি মাতি আনে মাই গৰম পানীৰে ভৰি-হাতকেইটা ধুৱাই দিয়াৰ সময়তে। নৰানি, ধাননিৰ মাজত লুকা-ভাকু খেলাৰ আচল আনন্দ পাওঁ এইকণ সময়তে। ধান পাতে কটা ঠাইবোৰত পানী লাগোতে চেক্ চেকাই উঠোতে চিঁঞৰটোও আপোনা আপোনি উলাই আহে ক’ব নোৱাৰাকৈয়ে। টোপনিৰ কোলাত আশ্ৰয় লওঁ কেতিয়াবা দুগৰাহমান ভাত মাৰ হাতেৰে খায়, কেতিয়াবা নোখোৱাকৈয়ে। টোপনিতে আকৌ দৌৰি ফুৰো অন্য এখন পথাৰত। পুৱা উঠিয়েই বিচনাতে লগা ভোকটোৰ বাবে কেতিয়াবা খাব লগা হয় আলু পিটিকাৰে ধোঁৱাই থকা ভাত। সেই সময়বোৰত ইমান নিজক লৈ ব্যস্ত থাকো যে মাৰ সময়ৰ প্ৰতি, কাম-কাজৰ প্ৰতি কাণসাৰেই নাথাকে। গধূলি ভৰি-হাত ধোঁৱাওতে পথাৰলৈ আৰু নাযাওঁ বুলি শপত খালেও মাই কাচিখনলৈ পথাৰলৈ যাবৰ কাৰণে সাজু হ’ল কি নহ’ল, মই গৈ পথাৰত হাজিৰ আগতীয়াকৈ। আইতাই সাধু শুনাবলৈ মাতিলেও গধূলি জুহালত বহি শুনাৰ বন্দোবস্তিৰে মাৰ পিছ লওঁ কোনোবাদিনা। প্ৰথমে চাদৰ এখনেৰে ছাঁ কৰি দিয়া নৰাৰ ওপৰতে শান্ত-শিষ্ট হৈ বহাৰ অভিনয় আৰু ইটো সিটো সুধি মাক ব্যতিব্যস্ত কৰি ক্ৰমে মইও ব্যস্ত হৈ পৰোঁ মোৰ নিজৰ দৈনন্দিন কৰ্মসূচীখনত।

কিন্তু আজি মই ক’ত বিচাৰি পাম তোক মোৰ শৈশৱৰ আঘোণ!

ক্ৰমান্বয়ে যেন আঘোণ হেৰাই গৈছে তথাকথিত আধুনিক ব্যস্ততাৰ মাজত!

সময়ৰ গতিত আধুনিক বেশ-ভূষাৰে আঘোণৰ ব্যস্ততাভৰা মাদকতাময় সময়বোৰ

হৈ পৰিছ নেকি গতানুগতিকতাৰ নামান্তৰ মাথোন!!

*********


Wednesday, 22 January 2014

নষ্টালজিয়া নে বাৰু....

কিছুমান অৱচেতন সময়ত মনবোৰ উৰা মাৰে বাধাহীনভাৱে.... উদ্দেশ্যবিহীনতাত অৱগাহন কৰে মনে অজানিতে.... কত থমকি ৰয় বাৰু ব্যস্ততা ভৰা জীৱনৰ দ্ৰুততাই – ইও যে বোধগম্যতাৰ বাহিৰতে থাকে.... ষষ্ঠ ইন্দ্ৰিয়ইও যেন নিদ্ৰাদেৱীৰ কোলাত আশ্ৰয় লয় নিৰ্বিঘ্নে.... চিন্তাৰ দুৱাৰখন বন্ধ কেনেকৈ হয় বাৰু.... সপোনৰ আৱেশ সনা থাকে নে আমি কল্পনাৰ পক্ষীৰাজ ঘোৰাত উঠি ধাৱমান হওঁ অনিৰ্দিষ্ট যাত্ৰাত....

নষ্টালজিয়া - এটা মধুময় শব্দই যে আমাক নষ্টালজিক কৰি তোলে হঠাতে.... শৈশৱ, কৈশোৰ, যৌৱনৰ ভিন ভিন সময়ৰ ভিন ভিন নষ্টালজিয়াৰ সমাহাৰ ঘটে চৌপাশে.... শৈশৱে আহি যে আমাক কৰি তোলে মূহুৰ্তে মূহুৰ্তে বিষাদ-গধুৰ... সময়ে-অসময়ে যে কোনো কাৰণ নোহোৱাকৈয়ে ঘৰৰ মানুহখিনিক আৰু হায়ৰাণ কৰিবলৈ আকৌ নাপাও ওৰে জীৱনত...সন্ধিয়া আইতাৰ সৈতে সুৰ ধৰি প্ৰাৰ্থনা গোৱাৰ যে কি এক গভীৰ উৎসুকতা...চিঞৰি চিঞৰি কুঁহিপাতৰ পদ্য আৰু নেওতা আওৰোৱা যি মাদকতা কেতিয়াবা জানো ঘূৰাই পাম আকৌ...বৰশীটোত লাগি পানীৰ পৰা উঠি অহা মাছটোক দেখি পোৱা আনন্দ আৰু মূহুৰ্ততে পাৰত পৰি ছটফটোৱা মাছটো আকৌ পানীত এৰি দিয়াৰ যি অনাবিল স্ফূৰ্তি সেয়া যে এতিয়া বিচাৰিলেও ঘুৰাই নাপাও.... কৈশোৰ বাৰু ক'ত লুকাই পৰে.... নতুনক জনাৰ, নোপোৱাক পাবলৈ যে হাবিয়াহ, জীৱনৰ নতুন নতুন সত্যৰ সতে প্ৰথম মুখা মুখি হোৱাৰ সময় এয়া - পিছে তাতেই জানো স্থবিৰ হয় কৈশোৰ....মনৰ মাজত অজানিতে গঢ় লোৱা সমাজিক বিপ্লৱৰ আদি-পাঠৰো জানো আৰম্ভনি নহয় ইয়াতে.... যৌৱনৰ মাদকতাময় ক্ষণবোৰে বাৰুকৈয়ে জোকাৰি যায় প্ৰত্যেকৰে অন্তৰাত্মা...এক ৰোমান্টিক আৱেশ সনা থাকে চৌপাশে...এখন নিজাকৈ গঢ়া মুকলি আকাশৰ তলত দুপাখি মেলি উৰাৰো যে কি এক আমেজ...সকলোতে যেন এক সুখ-আনন্দৰে পৰিৱেশ বিৰাজমান...সপোনবোৰেও আহি বাস্তৱত নিচেই ওচৰতে অৱস্থান গ্ৰহণ কৰেহি...কতো কোনো ভাৱনাৰ অৱকাশ নাই সকলোতে ন ন চিন্তা আৰু তত্ত্ব-গধুৰ যুক্তি-তৰ্কৰ প্ৰাচুৰ্যতা...নিজে গঢ়া পৃথিৱীৰ আমি হৈ পৰো একো একোজন দুৰ্ধৰ্ষ গেৰিলা...আমি হৈ উঠো হোষ্টেলৰ আড্ডাত একো একোজন কাৰ্ল মাৰ্ক্স, মাও চে ডং, লেনিন তথা পৰিস্থিতি সাপেক্ষে হিটলাৰ, মুছোলিনি, নেপোলিয়ন হৈ বিশ্ব জয়ৰ বাৰ্তা কঢ়িয়াও আমিয়েই... ভূপেনদা, জয়ন্তদাৰ গানৰ কলিৰে মুখৰিত হৈ উঠে দোভাগ নিশাৰ হোষ্টেলৰ কৰিডৰবোৰ... আড্ডাত আহি ৰাজনীতি, সমাজনীতি আৰু যৌনতা একাকাৰ হৈ পৰে...ক্লাছ ৰুমৰ ছোৱালী কেইজনীৰ নীলা-সেউজীয়া চেলৱাৰৰ সৌন্দৰ্যৰ পৰা অৰ্থনীতিৰ ক্লাছ লোৱা মেমজনীৰ সৌন্দৰ্যৰ প্ৰশংসাও বাদ নপৰে...অন্ত নপৰে ৰাজনীতিৰ মেৰপেচত আৱদ্ধ আমাৰ সমাজখনৰ অৱক্ষয়ৰ কাৰণ বিশ্লেষণ কৰাক লৈ হোৱা তৰ্ক-বিতৰ্কৰ... বিষ্ণুৰাভা-জ্যোতি প্ৰসাদ বা ভূপেন হাজৰিকা-জয়ন্ত হাজৰিকাৰ শ্ৰেষ্ঠতাক লৈ পুৱালৈকে চলে সংগীতৰ মহাসমৰ...আহি পৰে বব মাৰ্লি, মেডোনা, মাইকেল জেকচনৰ প্ৰসংগও... ব্ৰেডমেন, শচীন, লাৰাৰ পৰা পেলে, মাৰাডোনাৰ শ্ৰেষ্ঠতাৰ প্ৰশ্নৰ পৰা কাৰ্ল লিৱিচ, উইজেন বল্ট, ৰজাৰ ফেডাৰাৰ, ৰাফেল নাডাল, ষ্টেফি গ্ৰাফ, মাৰিয়া চাৰাপভাইও অধিকাৰ কৰে আড্ডাৰ সিংহ ভাগ....– প্ৰেমৰ প্ৰস্তাৱ দি বাৰে বাৰে প্ৰত্যাখিত হোৱাজন (হোষ্টেলীয়া ভাষাত দেৱদাস) আৰু প্ৰেমিকাৰ প্ৰেমেৰে বিশ্বজয়ৰ সপোন বুকুত সাৱটি লোৱাজনৰো মদৰ ৰাগীত নিগৰা কবিতাৰ পংক্তিত মোহাচন্ন হয় হোষ্টেলৰ বতাহজাক... প্ৰেমিকাই বাদাম খাই ভাল পোৱা বাবেই বাদামৰ বাকলিত বিচাৰে কোনোবাজনে আকৌ জীৱনৰ ঠিকনা - কলেজৰ সপ্তাহত প্ৰেক্ষাগৃহত নাটকৰ সংলাপৰ মাধ্যমেৰে প্ৰতিধ্বনিত হয় - হৃদয়ৰ অনন্য প্ৰকাশ....

বাস্তৱ আৰু সপোনৰ দোমোজাত ৰৈ আমিবোৰ হৈ পৰো একো একোটা ফিনিক্স পক্ষী.... ৰুঢ় বাস্তৱৰ সৈতে মুখামুখি হৈ আমি অধিক সচেতন হৈ পৰো নিজক লৈ –নিজৰ সপোনক লৈ....পিছলৈ ঘূৰি চোৱাৰ যে সময় নাই কাৰোৰে হাতত....আগবাঢ়ি যোৱাৰ এখন যুদ্ধৰ আমি একোজন সৈনিক....জয় নে পৰাজয়.... ক'ত শেষ হব এই যাত্ৰাৰ - ভাবি চাম নে বাৰু আমি কেতিয়াবা!!

*****