অসমৰ ভিতৰত বানে গৰকা জিলা হিচাপে এক সুকীয়া পৰিচয় থকা ধেমাজিৰ ভিতৰতে এটা
চিনাকী অঞ্চল হল মাছখোৱা। এসময়ত ধন-ধানে
উভয় নদী এই অঞ্চলটোৰ বৰ্তমান উন্নয়ন এক প্ৰকাৰৰ স্থবিৰ বুলিবই পাৰি। সাধাৰণ
দৃষ্টিত চাবলৈ গলে ঠাইখনৰ উন্নয়ন হোৱা নাই বুলিব নোৱাৰি, কাৰণ অঞ্চলটোত ক্ৰমান্বয়ে
দোকান-পোহাৰৰ সংখ্যা বাঢ়িছে, ব্যৱসায়-বাণিজ্যৰ পৰিসৰো বাঢ়িছে, তদুপৰি ঘৰে ঘৰে
গাড়ী-মটৰ লোৱাৰ মানুহৰ সংখ্যাও বাঢ়িছে। কিন্তু এইবোৰেও জানো অঞ্চল এটাৰ উন্নয়নৰ
প্ৰকৃত ছবি! অন্য বোৰ কথালৈ নগৈ যাতায়ত আৰু যোগাযোগ ব্যৱস্থাৰ প্ৰতি চকু দিলেই আমি
দেখা পাও যে প্ৰকৃততে অঞ্চলটোৰ উন্নয়ন কিমান হৈছে...
অঞ্চলটোৰ সৰ্বসাধাৰণ ৰাইজৰ যাতায়ত আৰু যোগাযোগ ব্যৱস্থাৰ একমাত্ৰ উপায় হল পথ
পৰিৱহন। অৱশ্যে বাৰিষা ব্ৰহ্মপুত্ৰত পানী বঢ়াৰ আগলৈকে
মাছখোৱাৰ চিচি-কলঘৰৰপৰা দৈনিক এখন ফেৰী চলে ডিব্ৰুগড় চহৰ সংযোগী বগীবিল ঘাটলৈকে।
পিছে সেই সেৱাও কেতিয়াবা কেতিয়াবা যাত্ৰীৰ অভাৱত বন্ধ হৈ থাকে। তথাপি জৰুৰী
অসুখ-বিসুখ হলে সেই ফেৰীখনেই সৰ্বসাধাৰণৰ কাৰণে এক ডাঙৰ সকাহ। কাৰণ ইয়াৰে নদীখন
পাৰ হব পাৰিলেই ডিব্ৰুগড় চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়খনত শেষ চেষ্টা এটা কৰি চাব পাৰি। ৰেল
সেৱাৰ কথা ভবাটো পৰ্বতত কাছ কণী বিচাৰাৰ দৰে কথাহে। অদূৰ ভুৱিষ্যতেও যে এই অঞ্চলটো
দেশৰ ৰেল সেৱাৰ মানচিত্ৰত সোমাব তাক আশা কৰাটোও বৰ্তমান দুৰুহ। এসময়ত দিনটোত ১০-১৫
খনকৈ ৰাজ্যিক পৰিৱহন নিগমৰ বাছ চলাচল কৰা মাছখোৱাৰ জনসাধাৰণৰ এতিয়াৰ যাতায়তৰ
একমাত্ৰ ভৰসা ব্যক্তিগত সৰু-সৰু বাহন সমূহহে, মানে আজিকালিৰ অসমৰ গ্ৰামাঞ্চল আৰু
চহৰাঞ্চলত সততে চকুত পৰা উইংগাৰ, মেজিক, ট্ৰেভেলাৰ, টাটা চুমু, ক্ৰুইজাৰ আদিবোৰ। দুবছৰ মানৰ আগলৈকে দুখনমান ব্যক্তিগত ডাঙৰ বাছ লখিমপুৰ চহৰলৈ চলিছিল যদিও
পথটোৰ দুৰাৱস্থাই সেই কেইখন চলাটোও বন্ধ কৰিলে। এতিয়াও অনিয়মীয়াভাৱে এখন ব্যক্তিগত
বাছ লখিমপুৰ চহৰলৈ চলে। তাতো ৰাস্তাৰ খলা-বমাবোৰৰ কাৰণে থেকেচনিৰ কোব তথা গন্তব্য স্থলত উপস্থিত হবলৈ সময় বেছিকৈ লগাত যাত্ৰীৰ
অভাৱ। অঞ্চলটোৰ জনসাধাৰণে এই বাহনসমূহকে ভৰসা কৰি খৰালিৰ দিনকেইটাত কোনোমতে ধেমাজী,
ঢকুৱাখনা আৰু লখিমপুৰলৈ যোৱা পথসমূহৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিব পাৰে যদিও বাৰিষা হোৱাৰ লগে
লগেই যেন মাছখোৱালৈ অহা যোৱা কৰাৰ প্ৰায়বোৰ পথেই বন্ধ হৈ পৰে। কোনোদিনে নোযোৱা
নতুন যাত্ৰীৰ কাৰণেটো মাছখোৱালৈ ইয়াৰে কোনোবা এটা পথেৰে এবাৰ যদি যাত্ৰা কৰাৰ
সৌভাগ্য হৈছে তেও দ্বিতীয়বাৰ যাবলৈ হয়তো এশ বাৰ চিন্তা কৰিছে। পিছে এই পথবোৰৰ
ভিতৰত কেৱল বাটমাৰী-ঘিলামৰা-গোগামুখ হৈ লখিমপুৰ চহৰলৈ যোৱা পথটোহে বাৰিষাৰ বতৰত
গাড়ী মটৰ চলাচলৰ বাবে উপযুক্ত হৈ থাকে। বাকী দুটা পথ ক্ৰমে মাছখোৱাৰপৰা বৰপাক-ৰহা-গোবিন্দপুৰ হৈ ঢকুখানা
চহৰলৈ যোৱা মূল পথটো আৰু বুটিকোৰ-বাটঘৰীয়া হৈ জিলা সদৰ ধেমাজি চহৰলৈ যোৱা মূল পথটো বাৰিষাৰ বতৰত বন্ধ
হৈ পৰে। কাৰণ বাৰিষা লাইপুলীয়া নদী আৰু কঁঢ়া নদীয়ে এই পথ দুটাৰ ইতিমধ্যে আগৰ
বানবোৰত ছিঙি থোৱা বিভিন্ন স্থানেৰে যাতায়ত কৰাটো অসম্ভৱ কৰি তোলে। কাৰণ হিচাপে আগৰ বানপানীয়ে ছিঙি নিয়া অংশবোৰৰ মেৰামতিৰ নামত স্থানীয় ঠিকাদাৰে
কেইগাড়ী মান মাটি আৰু সৰহখিনি বালি পোলোৱাৰ ফলত অলপমান বাঢ়নি পানীয়ে পথটো হয় উটাই
নিয়ে নহয় বৰষুণৰ পানীতে সেইছোৱা পথ গাড়ী-মটৰ চলাচলৰ অনুপযুক্ত হৈ পৰে।
এইক্ষেত্ৰত প্ৰায় দুই দশকতকৈও বেছি সময়ৰ মূৰকত মাছখোৱাৰপৰা বুটিকোৰ-বাটঘৰীয়া হৈ জিলা সদৰ ধেমাজিলৈ
যোৱা পথটোত অৱস্থিত কঁঢ়া নদীৰ পানীয়ে ছিঙি নিয়া বুটিকোৰ ছিগাৰে যান-বাহন চলাচলৰ
ব্যৱস্থা হোৱাৰ কেইটামান বছৰ পাৰ নৌহওতেই একমাত্ৰ অভিযন্তা আৰু ঠিকাদাৰৰ
অৰ্কমন্যতাৰ সুবাদতে বা অভিসন্ধিৰ বলতে এতিয়ালৈকে দুবাৰকৈ পথটোৰে যাতায়ত বন্ধ
হৈছে। ৪০০ মিটাৰতকৈ কম দৈৰ্ঘ্যৰ এই
ছিগাটোকে পোনপটীয়াকৈ এখন দলঙেৰে সংযোগ নকৰি ঘূৰাই-পকাই নি এক কিলোমিটাৰ মান দীঘল পথ
এটা নিৰ্মাণ কৰি, মাজতে ৫০ মিটাৰ দীঘল এখন দলং আৰু এটা কালভাৰ্ট নিৰ্মাণেৰে
যাতায়তৰ ব্যৱস্থা কৰি দিয়া হল অৱশেষত। ৰাইজেও স্বস্তিৰ নিঃস্বাস পেলালে – যি নহওক
হাতৰ মুঠিত জীৱন লৈ নাৱেৰে ঘাট পাৰ হোৱাৰ পৰা ৰক্ষা পৰিল বহুজন। যদিওবা বাৰিষাৰ সময়ছোৱাত
নাৱখনেই গৰিষ্ঠ সংখ্যক মাছখোৱাবাসীৰ একমাত্ৰ লগৰী হৈ উঠে প্ৰায় প্ৰতি বছৰেই। পিছে
সেই বুটিকোৰ ছিগাৰে নাৱত পাৰ হোৱাৰ পৰম্পৰা পুনৰ যেন ৰক্ষা কৰিব লগা হল মাছখোৱা বাসীয়ে, যোৱা ২০১২ৰ বানত ৫০ মিটাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ দলঙখনৰ এটা মূৰৰ মাটি কঁঢ়া
নদীৰ বাঢ়নি পানীয়ে উটাই নিয়াত। কিছুদিনৰ মূৰত ৰাইজক নাৱেৰে ঘাট পাৰ হোৱাৰ অভিজ্ঞতা
ৰোমন্থন কৰোৱাৰ পাছত জিলা প্ৰশাসন তথা ৰাজনৈতিক নেতা-বিষয়াৰ চেষ্টাতে পথছোৱাৰে যাতায়ত পুনৰ
আৰম্ভ হল। কিন্তু সেই একে ছোৱা পথেৰে একেখন দলঙেৰে এই বছৰৰ বানত দুয়োটা মূৰৰে মাটি
বাঢ়নি পানীয়ে উটাই নিয়াত আকৌ এবাৰ যাতায়ত ব্যাহত হৈ পৰিল কিছুদিনলৈ। বৰ্তমান আকৌ
সেই একেই ব্যৱস্থাৰে দলঙৰ মূৰ দুটাক প্ৰথমে বাহৰ কাঠিৰে সজা দলঙেৰে সংযোগ কৰি
যাতায়তৰ ব্যৱস্থা কৰাৰ পাছত এতিয়া মাটিৰে পুৰাই যাতায়তৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে। পিছে
এই ব্যৱস্থা কি প্ৰতি বছৰেই এইদৰেই চলি থাকিব নে কিবা স্থায়ী সমাধান সূত্ৰ ওলাব!
কাৰ ভুলৰ বাবে এইদৰে নদীৰ বাঢ়নি পানীয়ে উটাই নিছে দলঙৰ মূৰৰ মাটি! কোন দায়ী ইয়াৰ
বাবে! দলং নিৰ্মাণত নিয়োজিত অভিযন্তা নে প্ৰতি বছৰে ঠিকাদাৰৰ সুবিধা আদায়ৰ কৌশল হে এয়া! দলঙৰ মূৰৰ মাটি যাতে নদীৰ বাঢ়নি পানীয়ে উটাই নিব নোৱাৰে তাৰ বাবে পৰিকল্পিত ভাৱে মূৰ দুটাত একো ব্যৱস্থা লব পৰা নাযায়নে! ৰাজকোষৰ ধনৰ অপচয় এইদৰে কি
একেটা কামতে বাৰে বাৰে হৈ থাকিব নে কিবা এক স্থায়ী ব্যৱস্থা লোৱা হব এই সমস্যা সমাধানৰ কাৰণে! এই ধৰণৰ কামসমূহ সঠিককৈ হৈছেনে নাই ছোৱা-চিতা কৰিবলৈ প্ৰতিখন জিলাত
ৰাজ্য চৰকাৰৰ এটা চৰকাৰী বিভাগ থকা সত্বেও একেটা ভুলকে বাৰে বাৰে হৈ থাকে কিয়!
তদুপৰি আমাৰ ৰাজ্যখনৰ তথা অঞ্চলসমূহৰ যিকোনো সমস্যাৰ ক্ষেত্ৰতে সততে মাত মাতি অহা
আৰু সময়ে-অসময়ে প্ৰতিবাদী কাৰ্যসূচী, বন্ধ, ধৰ্ণা আদি কাৰ্যপন্থা হাতত লোৱা
তথাকথিত জাতীয়তাবাদী অনুষ্ঠানসমূহ কত লুকাই পৰে এনেবোৰ কাৰ্যত সময়মতে সঠিক পদক্ষেপ
লোৱাৰ বাবে! নে সাৰদাৰ দৰে বৃহৎ কোম্পানীসমূহৰপৰা লোৱা দান-বৰঙণিৰ দৰে এইবোৰ
ক্ষেত্ৰতো তেওঁলোকক দান-বৰঙণিৰে মাত বন্ধ কৰি থোৱা হয়! অৱশ্যে এই সকলোবোৰৰ ওপৰত
স্থানীয় ৰাইজৰ সচেতনতাহে আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ কথা..
ইয়াৰোপৰি বুটিকোৰৰ পৰা নাতি
দূৰৈত অৱস্থিত গগৈঘূলি নামৰ ঠাইডোখৰত থকা ৫০ মিটাৰপৰা ৭০ মিটাৰমান দৈৰ্ঘ্যৰ এটা
পথাৰৰপৰা অহা পানী জমা হোৱা খালৰ ওপৰত সৰুতে দেখা কাঠৰ দলংখন নোহোৱা হোৱাৰ পাছৰে
পৰা তাত এখন দলং নিৰ্মাণ হোৱা নেদেখিলো। তাৰ সলনি কাষেৰে নিৰ্মাণ কৰা শিলগুটি দিয়া
পথটোৰেই যান-বাহনসমূহ চলা কৰাহে দেখা পাই আহিছো। আগে পিছে হোৱা বাৰিষাৰ বৰষুণবোৰত
পথছোৱাৰ মাজডোখৰ অলপ পানীৰে বুৰাই যদিও কিছুসময়ৰ পাছতে পানী কমি যোৱাত যাতায়ত ব্যাহত নহৈছিল, কিন্তু এইবাৰ বৰষুণৰ পানীৰ পৰিমাণ বেছি হোৱাত ৰাইজে পুনৰ নাৱত উঠি ঘাট পাৰ হোৱাৰ স্মৃতিকে যেন সোঁৱৰিলে...
এই পথছোৱাৰে পাৰ হৈ যাওতে প্ৰতিবাৰেই এটা প্ৰশ্নই মনত ভুমুকি মাৰেহি যে ইমান কম
দৈৰ্ঘ্যৰ দলঙখন নিৰ্মাণ নকৰি ঘূৰাই-পকাই শিলগুটি দিয়া ওখোৰা-মোখোৰা পথছোৱা
নিৰ্মাণৰ আঁৰৰ ৰহস্য কি! বিভাগীয় কৰ্তৃপক্ষৰ ধনৰ অভাৱ নে দলঙখন নিৰ্মাণ কৰিলে
ভৱিষ্যতে বহু কেইজন চৰকাৰী-বেচৰকাৰী লোকৰ বক্ৰ পথেৰে উপাৰ্জন কৰাৰ পথ বন্ধ হোৱাৰ
ভয়ত জানি-শুনিয়েই সমস্যাটোৰ স্থায়ী সমাধান কৰা হোৱা নাই! তদুপৰি এতিয়ালৈকে প্ৰতি বছৰে পথটোৰ
মেৰামতিৰ নামত শিল আদি দিয়াৰ নামত যি খৰচ হল দলঙখন নিৰ্মাণ কৰিলে তাতকৈ কম খৰহে
পৰিল হয় যেন মোৰ বোধ হয়। নাজানো ইয়াৰ অন্তৰালৰ প্ৰকৃত সত্যতা..
একমাত্ৰ লখিমপুৰৰ পথটোকে সাৰথি কৰি অত্যাৱশ্যকীয় সামগ্ৰীৰ যোগান অৱ্যাহত থাকে বাবেই
খোৱা-পিন্ধা সামগ্ৰীৰ চৰা দাম ভৰিব লগা নহয় মাছখোৱাবাসীয়ে। পিছে ডাঙৰ বান আহিলে
মাছখোৱাৰ পৰা বাটমাৰীলৈকে ঠায়ে ঠায়ে মূল পথৰ ওপৰেৰে পানী বাগৰাৰ ফলত পানী নকমালৈকে
এই পথেৰেও যোগাযোগ ব্যাহত হয়। সুবিধাবাদী এচাম ব্যৱসায়ীয়ে ইয়াৰ সুবিধা নোলোৱা নহয়
অৱশ্যে। স্থানীয় শাক-পাচলিৰ অভাৱত ইয়াৰ মূল্য বৃদ্ধি হোৱা দেখা যায়। আপুনি কল্পনা
কৰকচোন এইখিনি সময়তে কাৰোবাৰ যদি হঠাতে জৰুৰী বেজাৰ-আজাৰে দিখা দিয়ে আৰু স্থানীয়
চিকিৎসালয়ৰ চিকিৎসাই কাম নিদিয়ে তেন্তে কি এটা অৱস্থাত পৰে ৰোগীৰ লগতে তেওৰ পৰিয়াল বৰ্গ।
তদুপৰি পকী পথৰ নামত থকা পথৰ খলা-বমাবোৰৰ কাৰণে ৰোগীৰ অৱস্থা আধা ৰাস্তাতে কাহিল হোৱাটো আছেই। পকী পথ বোলোতেই এটা কথা মনলৈ আহিছে মাছখোৱাৰ পৰা বুটিকোৰ হৈ ধেমাজী চহৰলৈ যোৱা পথটোৰ ক্ষেত্ৰত নিজে জনা হোৱাৰ পৰা মাছখোৱাৰ পৰা বুটিকোৰলৈ এই ছোৱা পথ আজিকোপতি পকীকৰণ হোৱা নেদেখিলো। কিন্তু এই বছৰৰ পৰা পথ ছোৱা নতুনকৈ পকী কৰাৰ কাম আৰম্ভ কৰিছে। কিন্তু সেয়াও কিমান সঠিককৈ হব সময়তহে দেখা যাব! কাৰণ ইয়াৰ আগৰ উদাহৰণবোৰে ৰাইজক জনাই থৈছে যে কেৱল চৰকাৰক দুখ দিলেই সকলো শেষ নহয়... মাছখোৱাৰ লখিমপুৰ সংযোগী পথটোৰ মাছখোৱাৰ পৰা বাটমাৰী সংযোগী কেচা পথ ছোৱা যোৱা ২০০৭ চনত স্থানীয় ঠিকাদাৰৰ দ্বাৰাই পকী কৰণৰ কাম কৰোৱা হৈছিল। পিছে কি হব তিনিটা বছৰ অতিক্ৰম কৰিল নে নাই ৰাস্তাৰ সলনি প্ৰকাণ্ড পুখুৰীৰ সৃষ্টি হল পথৰ মাজত। আনকি আপুনি চাইকেল চলাই যাবলৈ চিন্তা কৰিব লাগিব - এনে এটা অৱস্থা হল। এদিনীয়াকৈ যোৱা মানুহে কলে বিশ্বায়েই নকৰিব যে এইটো পথ পকী আছিল। স্থানীয় ৰাইজে কবলৈ ললে যে পথটো কেচা থাকোতেই ভাল আছিল হে... এইবোৰ
দুই এটা কাৰক হে মাথোন এনে বহু সমস্যা আৰু কাৰকেই ইয়াৰ মাজত অৰ্ন্তনিহিত হৈ আছে। এই
সকলোবোৰ কাৰক মিলি মাছখোৱাৰ পৰা যিকোনো স্থানলৈ বৰ্তমান গাড়ীৰে অহা-যোৱা কৰাটো
অত্যন্ত জটিল তথা খৰচী হৈ পৰিছে। বাৰিষাত নাৱত ঘাট পাৰ হৈ যোৱাতোক বাদ দিলেও
প্ৰতি কিলোমিটাৰত ৰাইজে
দুটাকতকৈও অধিক পৰিবহন ভাড়া ভৰি যাতায়ত কৰিব লগা হয়। মাছখোৱাৰ প্ৰধান
ব্যৱসায়-বাণিজ্যৰ স্থান ইয়াৰ যিটো চাৰিআলি তাৰ পৰা ধেমাজী চহৰলৈ প্ৰায় ২০
কিলোমিটাৰ দূৰত্ব আৰু সেই একেই সমান দূৰত্ব ঢকুৱাখনা চহৰলৈও। আৰু যি ঠাইলৈকে আপুনি
নাযাওক কিয় সেই ২০ কিলমিটাৰ পথত প্ৰত্যেকে পৰিবহন ভাড়া ভৰিব লগা হয় ৪০ ৰ পৰা ৪৫ টকাকৈ। যদিওবা
ৰাজ্যৰ পৰিবহন বিভাগৰ নিৰিখৰ লগত ইয়াৰ কোনো মিল নাই তথাপি সেই নিৰিখতে ৰাইজে
যাতায়ত কৰি আছে আৰু কিমান দিনলৈ কৰিব তাৰো নিশ্চয়তা নাই। অসম ৰাজ্যিক পৰিবহন নিগমৰ
অধীনত আৰম্ভ হোৱা গ্ৰাম্য বাছ সেৱাই ইতিমধ্যে ৰাজ্যখনৰ বহু ভিতৰুৱা অঞ্চলক সামৰি
লৈছে যদিও মাছখোৱা অঞ্চলটো সেই সুবিধাৰ পৰা আজিও বঞ্চিত হৈ আছে। যি সময়ত সমগ্ৰ দেশ
তথা আমাৰ ৰাজ্যৰ প্ৰতি চুক-কোণ প্ৰধান মন্ত্ৰী গ্ৰাম্য পথ পৰিবহন যোজনাই সামৰি
যাতায়ত আৰু যোগাযোগ ব্যৱস্থা ক্ষিপ্ৰতৰ কৰি তোলাৰ লগতে ইয়াক কম খৰচী কৰি তুলিছে
সেই একে সময়তে মাছখোৱা অঞ্চলৰ জনসাধাৰণে প্ৰায় তিনিগুণ ভাড়া ভৰি ১৫-২০ মিনিটৰ বাট
অতিক্ৰম কৰিছে একৰ পৰা ডেৰ ঘন্টা সময়লৈ। উন্নয়নৰ ইয়াতকৈ আৰু কিবা বেছি চাক্ষুষ
প্ৰমাণৰ আৱশ্যক নিশ্চয় নাই আমাক...
(১৭.০৯.২০১৪)
*************