Sunday, 19 April 2020

গৰু বিহু আৰু ১০১ বিধ শাক..

অসমৰ মানুহে গৰু বিহু দিনা খোৱা ১০১ বিধ শাকৰ নাম -

১. সৰু মানিমুনি
২। বৰ মানিমুনি
৩। মাটিকাদুৰি
৪। লাইজাবৰী
৫। মচন্দৰী
৬। কেহেৰাজ
৭। পনৌনোৱা
৮। শুকলতি
৯। ঢেকীয়ালতি
১০। টংলতি
১১। ভোমলতি
১২। কেৰোলালতি
১৩। বৰ টেঙেচি
১৪। সৰু টেঙেচি
১৫। শিলকচু
১৬। ওলকচু
১৭। দহিকচু
১৮। তেলীকচু
১৯। পানীকচু
২০। ল-বৰুৱা
২১। টিকনি বৰুৱা
২২। বন জালুক
২৩। বন তিঁয়হ
২৪। বনখুতৰা
২৫। তিতাকেৰেলা
২৬। ভাত-কেৰেলা
২৭। টাটী কেৰেলা
২৮। বৰবেঙেনা
২৯। খৰুৱা-বেঙেনা
৩০। কোঁটাহি-বেঙেনা
৩১। মিঠামৰা
৩২। তিতামৰা
৩৩। টেঙামৰা
৩৪। চেং-মৰা
৩৫। নৰসিংহ
৩৬। ভেদাইলতা
৩৭। তিতা-ফুল
৩৮। লেহেতি
৩৯। জিলমিল
৪০। চুটিয়া লফা
৪১। পচলা
৪২। তৰা-গজালি
৪৩। দোৰোণ বন
৪৪। তিতাবাহক
৪৫। মেচাকী
৪৬। মেজেঙা
৪৭। নেফাফু
৪৮। মেটেকা লাচকচি
৪৯। তিতা-কচি
৫০। ভেকুৰি
৫১। হাতীভেকুৰ
৫২। উৰহী
৫৩। হাতী-উৰহী
৫৪। বৰপুৰৈ
৫৫। ৰঙাপুৰৈ
৫৬। সৰুপুৰৈ
৫৭। ঢেকীয়া
৫৮। কপৌ-ঢেকীয়া
৫৯। ভোটমলা
৬০। বেতগাজ
৬১। ঔ-টেঙা
৬২। নলটেঙা
৬৩। ৰঙালাউ
৬৪। জাতিলাউ
৬৫। মাঠুকঠুকা
৬৬। বাঘ-আঁচোৰা
৬৭। মধুসোলেং
৬৮। দুপৰীয়া টেঙা
৬৯। ভীমৰাজ বন
৭০। বিহলঙনি
৭১। খুতৰা
৭২। হাতীখুতৰা
৭৩। কলমৌ
৭৪। মনোৱা
৭৫। হাঁচিয়তী
৭৬। বনতুলসী
৭৭। লাই
৭৮। লফা
৭৯। পালেং
৮০। বাবৰি
৮১। চুকা
৮২। তুবুকী-লতা
৮৩। ভেবেলীলতা
৮৪। মূলা
৮৫। ঢেৰুৱা
৮৬। মেমেধু
৮৭। বালি-বাবৰি
৮৮। মালভোগ বন
৮৯। ধেপাইতিতা
৯০। মহানিম
৯১। বৰবিলাহী
৯২। সৰুবিলাহী
৯৩। পাতিসোন্দা
৯৪। উৰিয়াম
৯৫। মজ
৯৬। মদাৰ
৯৭। মধুৰি
৯৮। কটাৰীডবুৱা মাহ
৯৯। জেতুলীপকা
১০০। কাঠ-আলু
১০১। পদিনা

(লীলা গগৈ, 'নৈ বৈ যায়', ১৯৯৩, পৃ. ৯৬) 

Friday, 14 February 2020

ৰেল যাত্ৰাৰ অসংলগ্ন কথকতা

(ক)

জীৱনে আনি ক'ৰ পৰা ক'ত পোৱাইহি গমকে ধৰিব নোৱাৰি.. সংস্থাপনৰ তাগিদাই বহু কথা বুজিও যেন মোক বুজিবলৈ নিদিয়ে.. মোৰ ক্ষেত্ৰতে এনে হয়নে অন্য দহজনৰ ক্ষেত্ৰতো হয় হঠাতে কৈ দিব নোৱাৰিম.. তথাপি স্বচক্ষে দেখাৰ পৰা অনুভৱ হয় এনে সমস্যাত আধুনিক সভ্যতাৰ চাকৰিজীৱি শ্ৰেণীৰ মাজৰ সৰহ সংখ্যকেই আক্ৰান্ত..

(খ)

এজন ভাৰতীয় নাগৰিক হিচাপে ভাৰতীয়ৰ গড় আয়ুসৰ আধা বয়স পাৰ কৰিলোঁ এতিয়ালৈ.. পিছে জীৱনক উদযাপন কৰাতো দূৰৰে কথা আপোনজনৰ সৈতে শান্তিৰে ভালদৰে দুআষাৰ কথা পাতিবলৈকে সময়ৰ অভাৱ.. ঘৰখনত এসাঁজ লগে ভাগে খোৱাটোও লাহে লাহে বৰ কঠিন হৈ পৰিছে.. সমস্যাটা নিজে সৃষ্ট নে সৃষ্টি কৰি লৈছো, তাৰ উত্তৰো মোৰ হাতত নাই.. প্ৰশ্নটো নিজক কৰিলে বহু নতুন প্ৰশ্নই বেঢ়ি ধৰেহি মোক..

সখাই কোৱাৰ দৰে সচাঁই "উত্তৰ আধুনিক সমস্যাত আক্ৰান্ত" আমিবোৰ.. তথাপিও জীৱনৰ স্বাভাবিক গতি কেতিয়াও স্থবিৰ নহয় আমাৰ.. বাৰে বাৰে সমস্যাৰ মাজৰ পৰা মূৰ দাঙি উঠি জীৱনৰ নতুন লক্ষ্য উদ্দেশ্য ঠিক কৰি লৈছো আমি প্ৰত্যেকেই নিজা ধৰণেৰে.. যেন ফিনিক্স পক্ষীৰ বাটেৰে বাট বুলিছো আমি..

(গ)
আধুনিক পৃথিৱীৰ সুসভ্য মানুহ বুলি পৰিচয় দিওঁ ব্যক্তি স্বাৰ্থৰ মেটমৰা বোজা দাঙি আমি ক্ৰমে পাহৰি পেলাইছো সামাজিক দায়বদ্ধতা.. নিতৌ জলাঞ্জলি দিছো সমাজ পাতি বাস কৰাৰ ফলশ্ৰুতিত আমাৰ মাজত গঢ় লোৱা ইতিবাচক সমাজিক নিয়ম নীতিবোৰ.. পৰিৱৰ্তে ধ্বংসমুখী নিয়ম নীতিবোৰ আকোঁৱালি লৈছো নিৰ্বিবাদে.. আধুনিক পৃথিৱীৰ বাসিন্দা আমিবোৰে অৰ্থ আৰু ভোগ-ঐশ্বৰ্যৰ পিছত দৌৰি থাকোতে ক্ৰমে ক্ৰমে পৰ্যবসিত হৈছো তেজ-মঙহৰে গঢ়া একো একোটা ৰবটলৈ.. হাঁহি আৰু কান্দোনৰ সংজ্ঞা যেন আধুনিক পৃথিৱীৰ সভ্য মানুহৰ বাবে নতুনকৈ নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে..


আজি লাখ লাখ উচ্চশিক্ষিত মানুহ ৰাজ্যখনত থকাৰ পিছতো বীৰুবালা ৰাভাৰ দৰে আমি প্ৰত্যেকেই কিয় সমাজৰ অন্ধবিশ্বাস, কুসংস্কাৰৰ বিৰুদ্ধে জনমত গঠন কৰিবলৈ সক্ষম হোৱা নাই.. চহৰাঞ্চলৰ সমানুপাতিকভাৱে গ্ৰামাঞ্চলতো বৰ্তমান লাহে লাহে বিদ্যুত, ইন্টাৰনেট আদি সেৱা সুলভ হৈছে.. কিন্তু নিজৰ চৌপাশৰ পাৰিপাৰ্শ্বিকতালৈ চকু দিলে এনে লাগে ইয়াৰ সুফলবোৰৰ ভোগ কৰিবলৈ যেন এতিয়াও বহু আলোকবৰ্ষ অপেক্ষা কৰিব লাগিব আমি..


(#লাচিত এক্সপেছ ট্ৰেইনেৰে ৰঙিয়াৰ পৰা ধেমাজিলৈ কৰা ঘৰমুৱা যাত্ৰা/১৪ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২০) 

Saturday, 23 November 2019

নষ্টালজিয়া

চমু কৰ্ম জীৱনৰ ২৯ মাহৰ কাৰ্যকালত বহু কথা শিকিলোঁ.. জীৱনক নতুন দৃষ্টিৰে কাষৰ পৰা দেখিলোঁ.. স্থায়ীত্বৰ সন্ধানত নতুন কৰ্মত যোগদান কৰাৰ প্ৰাক্ মুহূৰ্তত পুৰণি দিনবোৰৰ স্মৃতিয়ে জুমুৰি দি ধৰিছে..

সমস্যাই বেৰি থকা ঘৰখনৰপৰা উলাই গৈছিলোঁ সংস্থাপন বিচাৰি.. ৰোগীয়া দেউতাক এৰি যাবলৈ মনে কোৱা নাছিল.. তথাপি সংস্থাপনৰ স্বাৰ্থতে, মানসিক তাগিদাত জীৱনক চুই চাবলৈ যাত্ৰা কৰিছিলোঁ..

এই ২৯ মাহৰ চমু সময়ছোৱাত বহু পৰিৱৰ্তনে পৰশি গ'ল জীৱনক.. নিজে পিতৃত্ব লাভ কৰাৰ বিপৰীতে যাৰ অনুশাসনে মোক মই কৰি তুলিলে, সেই মোৰ দেউতাক হেৰুৱালোঁ.. বুজি উঠিলোঁ আধুনিক চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ আজিও ভৰি-হাত বন্ধা বহু ক্ষেত্ৰত.. চিকিৎসা ভাৰতবৰ্ষত বৰ্তমান মাত্ৰ ব্যৱসায়ৰ নামান্তৰহে.. অৰ্থই যেন সকলোৰে মূল উপজীৱ্য.. 

এৰিবলৈ লোৱা নিজৰ আপোন কৰ্মস্থলীত মই নিজে কিমান সফল বা কিমান বিফল সেয়া সময়েহে ক'ব.. কিন্তু নিজে বহু কথা শিকিলোঁ, জানিলোঁ আৰু বুজিলোঁ.. নতুন নতুন মানুহ চিনিলোঁ.. মানুহৰ মনোবৃত্তিৰ সৈতে পৰিচিতি লভিলোঁ.. জীৱনবোৰ নদীৰ বুকুত উঠা বতাহৰ তৰংগবোৰৰ দৰে কেৱল মাত্ৰ দুলি থাকে সমাজৰ চৌপাশে.. 

আকৌ এবাৰ স্থায়ীত্বৰ সন্ধানত কৰিবলৈ লোৱা নতুন যাত্ৰাই বা জীৱনক কি দিয়ে.. সেয়া সময়ৰ বুকুতে এদিন ভাস্বৰ হৈ উঠিব..

(মাছখোৱা, ধেমাজী/২২ নবেম্বৰ ২০১৯)